Còn một tháng nữa mới đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 nhưng những ngày này, làng trồng lá dong tại xã Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên (địa phận huyện Khoái Châu trước đây) đã vào mùa nhộn nhịp nhất trong năm. Lá dong trồng ở xã Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên hiện được xuất khẩu đi một số nước châu Âu, Hàn Quốc, Nhật Bản...
Nông dân xã Khoái Châu thu hoạch lá dong.
Xã Đông Kết, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên trước đây, nay là xã Khoái Châu từ lâu nổi tiếng với truyền thống trồng cây lá dong phục vụ các làng nghề làm bánh và chế biến thực phẩm trong và ngoài tỉnh, đặc biệt là nhu cầu gói bánh chưng mỗi dịp Tết cổ truyền.
Nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi, thổ nhưỡng nơi đây có kết cấu đặc trưng với tỷ lệ đất cát pha đất thịt, giàu phù sa, rất phù hợp cho sự sinh trưởng và phát triển của cây lá dong.
Những năm gần đây, người dân địa phương đã chủ động đổi mới cách làm, phát triển mô hình trồng lá dong xen dưới tán cây ăn quả, vừa tận dụng hiệu quả diện tích đất, vừa giảm công chăm sóc, mang lại nguồn thu ổn định quanh năm.
Càng cận Tết, các điểm thu mua lá dong trong xã càng trở nên tất bật. Từ sáng sớm đến chiều muộn, từng bó lá được người dân chở về tập kết.
Người cân lá, người xếp, người đếm, người lau rửa, cắt sửa từng phiến lá sao cho phẳng, đẹp, đều.
Mùi thơm dìu dịu của lá dong hòa quyện với không khí se lạnh cuối năm tạo nên cảm giác rất riêng, như thể Tết đang đến rất gần.
Không chỉ phục vụ thị trường trong nước, nhiều đơn hàng lá dong của Khoái Châu còn được tuyển chọn kỹ lưỡng để xuất khẩu sang các thị trường như: châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc...
Ông Đỗ Nguyễn Cường, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Lạc Thủy, xã Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên cho biết: “Thôn Lạc Thủy có gần 90 ha với hơn 400 hộ trồng lá dong, là thôn có diện tích trồng lá dong lớn nhất xã.
Trong thôn có khoảng 10 hộ chuyên thu mua lá dong để cung ứng cho thị trường trong nước và xuất khẩu. Lá dong Lạc Thủy là giống lá dong nếp, bầu lá tròn, mềm, dẻo, dai, mặt dưới có màu xanh non, cuống lá dài đồng màu với thân.
So với lá dong rừng, chất lượng lá dong trồng ở đây vượt trội hơn hẳn. Dùng để gói bánh tẻ hay bánh chưng, khi luộc chín bánh có màu xanh cốm rất đẹp, mùi thơm đặc trưng nên được thị trường ưa chuộng”.
Thăm khu vườn rộng hơn 3 mẫu của gia đình anh Ngô Quyết Tiến ở thôn Lạc Thủy, chúng tôi thực sự ấn tượng trước những vạt lá dong xanh mướt trải dài, phía trên là tán bưởi Diễn sum suê, trĩu quả.
Lá dong Lạc Thủy là giống lá dong nếp, bầu lá tròn, mềm, dẻo, dai, mặt dưới có màu xanh non, cuống lá dài đồng màu với thân.
Gắn bó với cây lá dong hơn 40 năm, hiện nay anh Tiến là một trong những hộ sản xuất, thu mua lớn của địa phương.
Anh Tiến chia sẻ: “Cây lá dong chỉ trồng một lần, sau khoảng một năm đã cho thu, từ năm thứ ba trở đi, cây khỏe, đẻ nhiều nhánh, cho sản lượng ổn định. Cây cho thu lá quanh năm, trung bình mỗi tháng một lần. Từ tháng 9 âm lịch, gia đình tôi tập trung chăm sóc kỹ hơn để có lá đẹp phục vụ dịp Tết”.
Không chỉ trồng, gia đình anh Tiến còn thu mua, bao tiêu lá dong cho người dân trong thôn. Mỗi ngày, gia đình anh thu mua 1 – 2 vạn lá, dịp Tết con số này tăng gấp 2 – 3 lần.
Đặc biệt, vào vụ Tết, gia đình anh Tiến còn liên kết với các doanh nghiệp để xuất khẩu lá dong.
Anh Tiến cho biết: “Lá dong xuất khẩu thường được thu mua từ tháng 11 âm lịch để kịp chuyển đi. Vụ này, gia đình tôi thu mua và xuất khẩu khoảng 15 vạn lá dong. Lá dong xuất khẩu có giá cao hơn thị trường trong nước từ 200 – 250 đồng/lá, song yêu cầu khắt khe hơn, đòi hỏi nhiều công chăm sóc và sơ chế”.
Giá bán lá dong ngày thường dao động từ 10.000 đồng/100 lá nhỏ dùng gói bánh tẻ, bánh khúc; 45.000 – 50.000 đồng/100 lá to để gói bánh chưng.
Dịp Tết, giá lá dong tăng cao, loại lá to, đẹp có thể đạt 100.000 – 120.000 đồng/100 lá.
Lá dong Khoái Châu hiện được xuất khẩu đi một số nước châu Âu, Hàn Quốc, Nhật Bản...
Không chỉ những hộ sản xuất quy mô lớn, nhiều gia đình trồng lá dong xen canh cũng có thu nhập ổn định.
Gia đình ông Nguyễn Bá Nhung, thôn Lạc Thủy hiện có 8 sào trồng lá dong xen nhãn, chuối, bưởi Diễn.
Ông Nhung cho biết: “Trồng lá dong rất vất vả, ngoài việc bón phân, trong đó tro bếp là tốt nhất, người trồng còn phải thường xuyên cắt tỉa, dọn sạch lá gốc để cây nảy nhiều mầm, cho lá xanh, rộng bản, mỡ màng, không xoăn rách. Bù lại, mỗi sào lá dong trồng xen cây ăn quả cho thu nhập 8 – 15 triệu đồng/năm”.
Xã Khoái Châu hiện có khoảng 150 ha lá dong trồng xen cây ăn quả, tập trung chủ yếu ở các thôn: Lạc Thủy, Trung Châu, Hồng Thái.
Từ hiệu quả kinh tế mang lại, cây lá dong đã trở thành cây trồng chủ lực, góp phần quan trọng nâng cao thu nhập, ổn định đời sống cho người dân Khoái Châu.