Trái vú sữa Cần Thơ không chỉ giúp nông dân ổn định thu nhập mà còn xuất khẩu sang Mỹ, Úc nhờ liên kết với doanh nghiệp và áp dụng tiêu chuẩn quốc tế.
Khi trái chín không còn là nỗi lo
Ngồi giữa vườn vú sữa đang vào vụ, anh Phan Miền Lên, thành viên HTX Nông nghiệp Lộc Mãi (xã An Lạc Thôn, TP Cần Thơ) kể: Trước đây vú sữa chủ yếu tiêu thụ nội địa, phụ thuộc thương lái.
Có thời điểm, giá vú sữa chín rộ chỉ còn 3.000 - 5.000 đồng/kg. Khoảng 5 năm trở lại đây, khi tham gia HTX và làm vú sữa theo tiêu chuẩn xuất khẩu, tình hình dần thay đổi.
Trái vú sữa được doanh nghiệp bao tiêu với giá ổn định, cao hơn thị trường nội địa từ 20 - 30%. Bình quân mỗi hécta cho thu nhập 400 - 600 triệu đồng/năm (nếu cho cây ra trái rải vụ).
Trái vú sữa được tuyển chọn kỹ trước khi xuất khẩu. Ảnh: Phương Anh
“Không phải giàu nhanh nhưng sống được với vườn, không còn cảnh trông chờ thương lái”, anh Lên nói.
Câu chuyện của anh Lên cũng là câu chuyện chung của nhiều nhà vườn trồng vú sữa tại huyện Kế Sách (tỉnh Sóc Trăng cũ), nay là các xã Thới An Hội, An Lạc Thôn (TP Cần Thơ) nơi loại trái này từng chỉ quanh quẩn chợ quê nay đã theo container đi Mỹ, Úc theo đường chính ngạch.
Ông Sử Quốc Lộc - Giám đốc HTX Nông nghiệp Lộc Mãi - cho biết, từ năm 2018, trái vú sữa của HTX đã có "hộ chiếu" xuất khẩu sang Mỹ. Từ đó đến nay, mỗi năm ngay từ đầu vụ, doanh nghiệp đã chủ động tìm đến HTX để ký hợp đồng bao tiêu. Giá thu mua 45.000 đồng/kg đầu vụ và 30.000 - 32.000 đồng/kg từ giữa đến cuối vụ.
Cực hơn nhưng đáng công
Theo ông Sử Quốc Lộc, để trái vú sữa đủ điều kiện xuất khẩu 33 thành viên của HTX đều áp dụng đồng bộ kỹ thuật từ khâu làm bông, ra hoa, bọc trái đến thu hoạch, đóng gói. Phân hóa học được thay dần bằng phân hữu cơ, chế phẩm sinh học. Hiện HTX có 33ha đạt chứng nhận VietGAP. Năm nay, nhờ kỹ thuật tốt, sản lượng đạt 25 - 30 tấn/ha, tăng khoảng 5 tấn so với mọi năm.
"Ban đầu nông dân thấy cực, tốn công. Nhưng làm riết quen, đổi lại bán được giá cao và ổn định", ông Lộc chia sẻ.
Ông Lộc cho hay, để chủ động nguồn hàng, HTX xử lý ra trái rải vụ. Trước đây, vú sữa chỉ thu từ cuối tháng 11 đến đầu tháng 4 nay kéo dài đến tháng 6 - 7, khi thị trường gần như không còn vú sữa.
Tương tự, tại HTX Nông nghiệp Xóm Đồng 2 (xã Thới An Hội, TP Cần Thơ), mô hình liên kết trồng vú sữa xuất khẩu tiếp tục phát huy hiệu quả.
Ông Trần Văn Phương - Giám đốc HTX - thông tin đầu vụ năm nay vú sữa tím được bao tiêu 40.000 - 45.000 đồng/kg, vú sữa bơ hồng 50.000 - 55.000 đồng/kg; vào chính vụ giá còn lần lượt 35.000 và 40.000 đồng/kg. HTX dự kiến cung ứng khoảng 300 tấn vú sữa. HTX đã đầu tư kho sơ chế, đóng gói riêng cho hàng xuất khẩu.
Ông Phương cho biết, nông dân đã chuyển từ canh tác truyền thống sang hướng thân thiện môi trường, sử dụng phân hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học và bao trái để nâng chất lượng, mẫu mã, tăng sức cạnh tranh trong và ngoài nước. Qua đó, hình thành chuỗi liên kết với doanh nghiệp xuất khẩu, hạn chế rủi ro cung vượt cầu, “được mùa mất giá”.
"Nông dân làm riêng lẻ rất khó đáp ứng tiêu chuẩn. Vào HTX, bà con thống nhất quy trình, doanh nghiệp lo đầu ra, rủi ro giảm nhiều", ông Phương nói.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ, toàn thành phố hiện có hơn 3.100ha vú sữa, sản lượng khoảng 40.000 tấn/năm. Đến nay, đã có 37 mã số vùng trồng với tổng diện tích hơn 329ha phục vụ xuất khẩu.