Thay vì thấp thỏm chờ trái chín để bán theo cân và đối mặt với điệp khúc “được mùa rớt giá”, những nông dân tại Đồng Tháp đã biến vườn cây của mình thành một nền tảng dịch vụ. Bằng việc ứng dụng mô hình kinh tế chia sẻ và nghệ thuật truyền thông tương tác, mô hình “Cây xoài nhà tôi” đang chứng minh: Người tiêu dùng sẵn sàng trả chi phí cao hơn rất nhiều không phải để mua một loại quả, mà để mua một “trải nghiệm sở hữu” mang đậm tính cá nhân.
Chấm dứt vòng lặp “giải cứu” bằng tư duy dịch vụ
Trong suốt nhiều năm, vòng đời thương mại của các mặt hàng nông sản tươi sống luôn đi theo một đường thẳng rập khuôn: Trồng trọt - Thu hoạch - Chờ thương lái định giá. Cấu trúc này đẩy người nông dân vào thế bị động hoàn toàn. Trái xoài (dù là xoài Cát Chu hay Cát Hòa Lộc nức tiếng) khi đổ đống ngoài chợ cũng chỉ được nhìn nhận như một loại hàng hóa thông thường, dễ dàng bị thay thế và ép giá.
Sản phẩm xoài Cát Hòa Lộc. Ảnh: Sưu tầm
Để thoát khỏi vòng lặp này, Hợp tác xã (HTX) Xoài Mỹ Xương (tại Mỹ Thọ, Đồng Tháp) đã thực hiện một bước ngoặt về chiến lược định vị: Chuyển dịch từ việc bán “sản phẩm vật lý” sang bán “dịch vụ trải nghiệm”. Thay vì bán xoài khi đã hái xuống, họ lập website, chụp ảnh từng gốc xoài trong vườn (kèm thông tin về độ tuổi, năng suất, chiều cao, người chăm sóc) và chào mời khách hàng ở các thành phố lớn “nhận nuôi” cây xoài đó trong vòng một năm.
Áp dụng mô hình “Thuê bao trả trước” vào nông nghiệp
Dưới góc độ quản trị chiến lược, “Cây xoài nhà tôi” chính là một dạng mô hình “Thuê bao trả trước” - phương thức vốn chỉ quen thuộc trong ngành phần mềm, viễn thông hay dịch vụ giải trí.
Khách hàng (cá nhân hoặc doanh nghiệp) sẽ thanh toán trước một khoản phí trọn gói (dao động từ 5 - 10 triệu đồng/cây/năm) để sở hữu toàn bộ sản lượng của cây xoài đó. Sự dịch chuyển về mô hình thanh toán này mang lại một dòng tiền dương ngay lập tức cho HTX. Nông dân có vốn để mua vật tư, phân bón mà không cần vay mượn, đồng thời loại bỏ hoàn toàn rủi ro về đầu ra. Quan trọng hơn, bằng việc gắn tên người mua lên bảng tên treo trên cây, HTX đã trao cho khách hàng một “đặc quyền sở hữu” vô hình, biến một cây xoài vô danh thành “tài sản cá nhân” của người mua.
Việc định danh từng cây xoài giúp cá nhân hóa trải nghiệm và nâng tầm giá trị thương hiệu cho nông sản. Ảnh: Sưu tầm
Nghệ thuật giữ chân khách hàng bằng truyền thông tương tác
Tuy nhiên, nếu chỉ thu tiền và cuối năm giao xoài thì đây vẫn chỉ là một giao dịch mua bán kỳ hạn thông thường. Điểm sáng chói lọi nhất của chiến dịch này nằm ở năng lực Truyền thông tương tác và Chăm sóc khách hàng.
Ngay khi hợp đồng được ký kết, những người nông dân sẽ đóng vai trò như những nhân viên Quan hệ khách hàng. Hàng tuần, họ sẽ chụp ảnh, quay video quá trình sinh trưởng của cây: từ lúc đâm chồi, ra hoa, đậu quả, cho đến khi bao trái... và gửi trực tiếp qua Zalo cho khách hàng. Thông qua chiếc điện thoại thông minh, những vị khách chốn thị thành dù ngồi ở văn phòng máy lạnh vẫn có thể theo dõi và trải qua cảm giác háo hức, chờ đợi thành quả như một “lão nông” thực thụ.
Đây chính là kỹ thuật “Trò chơi hóa trải nghiệm” được ứng dụng xuất sắc vào thực tế. Nó tạo ra một sợi dây liên kết cảm xúc mãnh liệt giữa người tiêu dùng và sản phẩm. Khi trái xoài đến tay khách hàng, nó không còn là một loại trái cây mua vội ngoài siêu thị, mà là kết tinh của một quá trình đồng hành suốt nhiều tháng trời. Cảm xúc đó khiến giá trị của trái xoài được định giá vượt ra khỏi các quy luật cung cầu thông thường.
Biển định danh được treo trực tiếp lên gốc xoài giúp hiện thực hóa đặc quyền sở hữu của người tiêu dùng. Ảnh: Sưu tầm
Tái định vị giá trị bằng trải nghiệm
Sự bứt phá của HTX Mỹ Xương mang lại một bài học thực chiến sâu sắc về Quản trị trải nghiệm khách hàng cho các thương hiệu nông thôn. Sản phẩm nông nghiệp có ngon đến mấy cũng có giới hạn về hương vị, nhưng “trải nghiệm” thì có thể liên tục được nâng cấp.
Đỉnh điểm của chuỗi trải nghiệm này là vào mùa thu hoạch. Khách hàng được mời đưa gia đình, bạn bè về tận Cao Lãnh, tự tay hái những quả xoài trên chính gốc cây mang tên mình, sau đó thưởng thức ẩm thực bản địa ngay tại vườn. Quá trình này đã biến một giao dịch thương mại khô khan thành một tour du lịch sinh thái, một câu chuyện truyền thông truyền miệng hoàn hảo khi khách hàng tự hào chia sẻ hình ảnh “cây xoài của tôi” lên mạng xã hội.
Trong một thị trường mà mọi sản phẩm đều có thể sao chép, thì trải nghiệm và cảm xúc sẽ là thứ tạo nên “hào quang” độc quyền cho thương hiệu.
Như Quỳnh
Nguồn: Doanh nghiệp & Thương hiệu